Ontwikkelingsrelatie

Hoofdstad: Pristina

De meest recente oorlog in Europa vond plaats in Kosovo, nog maar iets meer dan 10 jaar geleden. Na de verdrijving van de Servische troepen in 1999 werd een VN-bestuur geïnstalleerd. In 2008 verklaarde het land zich onafhankelijk van Servië.

Veiligheid en ontwikkeling beïnvloeden elkaar, zoals te lezen is in de beleidsnotitie 'Een Zaak van Iedereen' (2007) en 'Veiligheid en Ontwikkeling in Fragiele Staten' (2008). Kosovo is een van de landen waar het ministerie van Buitenlandse Zaken in dit kader een extra bijdrage aan wil leveren.

In Kosovo draagt ontwikkelingssamenwerking bij aan het bewaren van de stabiliteit. Maar naast de veiligheidsdimensie is er zeker ook een armoededimensie: Kosovo behoort tot de armste landen van Europa, met een geschat gemiddeld maandinkomen van €200 en een werkloosheid van 40%.

Nederland zet in op de sectoren private sector development (PSD), milieu en interne veiligheid. Daarnaast wordt steun gegeven aan het maatschappelijk middenveld, met name op terreinen als goed bestuur, minderheden, corruptiebestrijding en vrouwenrechten.

Voorbeelden van projecten variëren van het helpen opruimen van industrieel as (in de milieusector) tot het verschaffen van advies aan startende bedrijven (in de sector PSD). In de veiligheidssector heeft Nederland in het verleden bijgedragen aan het reïntegreren van oud-leden van het Kosovo Protection Corps en aan de opbouw van de Kosovo Security Force. Ook heeft Nederland projecten gesteund op het gebied van wapenbeheersing. In 2010 is besloten om de hulp in deze sector meer te richten op de justitiële keten, ter ondersteuning van de bredere inspanningen op dit gebied. Zo worden er projecten ondersteund op het gebied van media en justitie, bestrijding van huiselijk geweld, en opleiding van juridisch personeel.

Na zijn bezoek aan Kosovo in juni 2009 besloot toenmalig minister Koenders voor Ontwikkelingssamenwerking om extra fondsen ter beschikking te stellen voor inter-etnische samenwerkingsprojecten, met name gericht op Noord-Kosovo. In dit gebied wonen vooral etnische Serviërs, die tot op heden grote bezwaren hebben tegen de Kosovaarse onafhankelijkheid. De belangrijkste stad in dit gebied, Mitrovica, wordt door een rivier verdeeld in een noordelijke (etnisch-Servische) helft en een zuidelijke (etnisch-Albanese) helft. Nederland wil door projecten met lokale maatschappelijke organisaties van onderaf bijdragen aan betere verhoudingen tussen beide bevolkingsgroepen.

In één zo’n project wordt door de Servische hulporganisatie Fractal samengewerkt met de Kosovaarse hulporganisatie Partners Kosova bij het opzetten van kleine bedrijven. In een ander project wordt door de inter-etnische hulporganisatie Community Building Mitrovica, in samenwerking met de Nederlandse hulporganisatie SPARK en een aantal lokale hulporganisatie’s, gewerkt aan een ambitieus programma waarin enerzijds lokale infrastructuur wordt verbeterd, en anderzijds een centrum voor jongeren en media wordt opgezet. In weer een derde project steunt Nederland, samen met Zweden en Denemarken een hogere beroepsopleiding die bedoeld is om jongeren van beide etnische groepen beter voor te bereiden op de arbeidsmarkt. De Nederlandse hulporganisatie SPARK is uitvoerder van dit project.

In het kader van het MATRA-programma wordt de inter-etnische samenwerking in Mitrovica bevorderd door de Mitrovica Rock School. In dit project wordt in samenwerking met de Nederlandse hulporganisatie Musicians without Borders en de Fontys Rock Academy in Tilburg gewerkt aan het overbruggen van etnische verschillen op basis van de gezamenlijke liefde voor muziek.

Totaal ontvangt Kosovo thans zo’n €6 miljoen per jaar aan Nederlandse (bilaterale) steun. Daar bovenop komt nog de Nederlandse bijdrage aan de EU-missie voor de opbouw van de rechtsstaat, EULEX Kosovo. In dat kader zijn circa 40 Nederlandse politiemensen, rechters en aanklagers in Kosovo werkzaam, zij aan zij met hun locale counterparts, om zo capaciteit en integriteit van de diverse diensten naar een hoger plan te trekken.

Naar boven