Betrekkingen met Nederland

De Russische Federatie is qua oppervlakte het grootste land ter wereld en komt met een inwonersaantal van 142,8 miljoen op een achtste plaats. Sinds het uiteenvallen van de Communistische Sovjetunie in 1991, is Rusland een Federale Presidentiële Republiek. Sinds maart 2000 staat deze onder leiding van President Vladimir Vladimirovitsj Poetin. Onder President Poetin is sprake geweest van een herstel van het centrale staatsgezag en een gestage groei van de economie. In dit proces zijn enkele van de democratische verworvenheden uit de jaren negentig onder druk komen te staan. Rusland staat een aantal grote economische en maatschappelijke uitdagingen te wachten, zoals het verminderen van de energie-afhankelijkheid van de economie en hervormingen in het onderwijs en de gezondheidszorg.

Algemeen

De regeringstermijn van president Poetin loopt af, aangezien de Russische Grondwet meer dan twee achtereenvolgende presidentiële ambtstermijnen verbiedt. Op 2 maart 2008 vinden de presidentsverkiezingen plaats. Inmiddels werd huidig eerste vice-premier Medvedev door president Poetin als kandidaat naar voren geschoven. Medvedev maakt hierdoor een zeer grote kans deze verkiezingen te winnen.

Naar boven

Politiek

Al meteen na zijn aantreden in mei 2000 zette President Poetin een aantal hervormingen in gang. De rode lijn tot nu toe is het streven naar vergroting van de effectiviteit van en de samenhang in het handelen van de overheid. Zo werd het land ingedeeld in zeven federale districten met door de president benoemde gouverneurs-generaal, die rechtstreeks aan hem verantwoording afleggen. Provinciale gouverneurs worden bovendien niet langer lokaal gekozen maar centraal benoemd. Voorts kunnen door het nieuwe kiesstelsel kandidaten voor de Staatsdoema zich slechts via centraal geregistreerde partijen nomineren. Ten slotte heeft de president in 2000 nieuwe bevoegdheden verworven t.a.v. de benoeming en het ontslag van rechters.
In de Noordelijke Kaukasus is de situatie in Tsjetsjenië goeddeels gestabiliseerd, hoewel in het aangrenzende Dagestan en Ingoesjetië sprake is van een groeiend aantal geweldsincidenten.
Als raamwerk voor de bilaterale samenwerking tussen Nederland en de Russische Federatie dient het sinds 2001 opgestelde Gemeenschappelijk Actieprogramma (GAP), dat momenteel wordt geactualiseerd voor de periode 2008-2010. Aandachtsvelden van dit GAP zijn

1) politieke dialoog,

2) economie, handel en financiën (inclusief landbouw, energie en milieu),

3) sociale vraagstukken en maatschappelijke contacten,

4) justitie & rechtshandhaving,

5) defensie, vredeshandhaving en veiligheid,

6) technisch-wetenschappelijke en industrieel-technische samenwerking, en

7) onderwijs en cultuur.

Aan de relatie met Rusland wordt in belangrijke mate vorm gegeven via de Europese Unie. Het belangrijkst binnen dit kader is de in 1997 afgesloten Partnerschaps en Samenwerkings Overeenkomst (PSO). Daarnaast is er sprake van de ‘vier gemeenschappelijke ruimten’ welke betrekking hebben op economie; vrijheid, veiligheid en recht; externe veiligheid; en onderzoek, onderwijs en cultuur. De Europese Unie voert tevens een speciale mensenrechtendialoog met de Russische Federatie.
Rusland is een belangrijke speler in de internationale arena, mede vanwege het permanente lidmaatschap van de VN Veiligheidsraad en van de G8. De discussie over vrede en veiligheid in Europa wordt voornamelijk via de OVSE gevoerd. In 2002 is er tevens een NAVO-Rusland Raad gestart, om samenwerking op het gebied van veiligheid te bevorderen.

Naar boven

Economie

Sinds de financiële crisis in 1998 kent het land een jaarlijkse economische groei van gemiddeld meer dan 6%. Hiervan zijn toenemende inkomsten uit hoge olie- en gasprijzen de belangrijkste motor. Toch leeft nog een kwart van de Russische bevolking onder de armoedegrens en zijn de verschillen tussen arm en rijk zeer aanzienlijk. De Russische regering is zich bewust van de risico’s van eenzijdige afhankelijkheid van delfstoffen en streeft diversificatie en regionale spreiding van de economie na. De nadruk zal hierbij komen te liggen op verhoging van de arbeidsproductiviteit, het stimuleren van het midden en kleinbedrijf (MKB) verlichting van administratieve lasten en bestrijding van corruptie.
Als één van de grootste investeerders en handelspartners is Nederland een belangrijke economische partner voor Rusland. Omgekeerd is Rusland van toenemend belang voor de Nederlandse energievoorziening. De bilaterale handelsbetrekkingen tussen Nederland en Rusland worden vormgegeven door de Gemengde Economische Commissie (GEC). Dit overlegforum tussen beide landen komt eens in de anderhalf tot twee jaar bijeen en bespreekt actuele economische thema’s die van belang zijn voor de Nederlands-Russische relaties.
De Russische Federatie is lid van de Wereldbank, waarin zij een eigen zetel heeft. Tegelijkertijd is het land een van de grootste leners bij de Wereldbank. In mei 2007 heeft de OESO besloten de toetredingsonderhandelingen met de Russische Federatie te starten. Een belangrijke eis voor deze toetreding is het lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Er wordt dan ook verwacht dat Rusland spoedig zal toetreden tot de WTO, waarvoor de onderhandelingen al enige tijd in volle gang zijn.
In bilateraal kader staat het Programma Samenwerking Opkomende Markten (PSOM) open voor Rusland. Voor de meest actuele informatie over economische en handelsbetrekkingen kunt u terecht op de website van de EVD.

Cultuur

Moskou is een van de dertien prioriteitsposten voor het Internationaal Cultureel Beleid dat in samenwerking met OCW wordt uitgevoerd. Rusland is tevens geselecteerd voor de zogenaamde groep erfgoedlanden, vanwege de historische betrekkingen met Nederland. In het kader hiervan ligt de focus op de verschillende archieven die Rusland kent. Sinds enige jaren is er een dependance van het museum de Hermitage in St. Petersburg te vinden in Amsterdam.

Naar boven

Ontwikkelingssamenwerking

Er is geen sprake van een ontwikkelingssamenwerkingsrelatie met Rusland. Wel financiert het Ministerie van Buitenlandse Zaken door middel van het MATRA-programma projecten die zijn gericht op ondersteuning van het maatschappelijk middenveld, maatschappelijke transitie en goed bestuur in de Russische Federatie.
Meer informatie over MATRA vindt u op de website van Buitenlandse Zaken.

Naar boven

Verdragen

Er zijn meer dan 60 verdragen in zowel bilateraal, als multilateraal verband gesloten. Voor de meest actuele informatie over de bilaterale verdragen kunt u terecht bij de verdragenbank van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Naar boven